Dum vivimus, vivamus. - Póki żyjemy, żyjmy. (filozofia epikurejska) | Więcej
Koniugacja omowna bierna - Coniugatio periphrastica passiva

Koniugacja omowna bierna jest rodzajem konstrukcji składniowej, w której gerundivum występuje w funkcji orzecznika, tzn. łączy się z czasownikiem sum, esse, fui - być. Konstrukcja ta zawsze wyraża konieczność. Jeżeli w zdaniu jest wyróżniona osoba, która powinna wykonać czynność, występuje ona w celowniku (tzw. celownik sprawcy). Kiedy takiej osoby nie ma, całe zdanie tłumaczy się konstrukcją bezosobową (trzeba, należy). Przykłady:

Patria amanda est. - Ojczyznę trzeba kochać. (= powinna być kochana)
Nobis patria amanda est. - Powinniśmy kochać ojczyznę.
Hoc gerundum est tibi. - Tą rzecz powinieneś zrobić.
Non tibi desperandum est. - Nie wolno ci rozpaczać.
De gustibus non est disputandum. - O gustach nie powinno się dyskutować.
Pacta sunt servanda. - Umów należy dotrzymywać.
quod erat demonstrandum (Q.E.D.) - co należało wykazać (na zakończenie dowodu)

Koniugacja omowna bierna może mieć jedną z dwóch postaci:

  1. Postać podmiotowa - dopełnienie czasownika staje się podmiotem zdania (w Nom.):

    Parentes amandi sunt. - Rodziców należy kochać.
    Vobis parentes amandi sunt. - Powinniście kochać rodziców.

  2. Postać bezpodmiotowa - przy czasownikach nie przyjmujących dopełnienia (nieprzechodnich):

    Discendum est. - Trzeba się uczyć.
    Mihi discendum est. - Muszę się uczyć.

    Należy zauważyć, że nawet czasowniki, które w języku polskim są nieprzechodnie, w łacinie mogą wystąpić w tej konstrukcji:

    Romam tibi veniendum est. - Musisz udać się do Rzymu.
    Nunc nobis bibendum est. - Teraz musimy pić.

Jeśli użycie celownika sprawcy spowodowałoby niejasność, np. jeśli w zdaniu występuje inny celownik, używa się zwykłego narzędnika sprawcy (przyimka a/ab z Ablativem), jak w języku polskim:

Obsides Romanis ab hostibus dandi erant.
Zakładnicy musieli być oddani Rzymianom przez wrogów.

Istnieje także pojęcie koniugacji omownej czynnej. Jest to nic innego, jak użycie imiesłowu przyszłego czynnego w roli orzecznika (z czasownikiem esse). Konstrukcja ta wyraża zamiar, a nie konieczność. Przykład:

Amandus sum. - Muszę być kochany. (koniugacja omowna bierna)
Amaturus sum. - Będę kochał. (koniugacja omowna czynna)






Sentencje
Wyszukiwanie wśród ponad 2,000 sentencji, w tym skrótów, zwrotów prawniczych i cytatów biblijnych.
Słownik
Przeszukiwanie łacińskich terminów lub ich polskich definicji wśród ponad 13,000 haseł słownikowych.
Odmiana
Koniugacja czasowników i deklinacja rzeczowników ze słownika ze względu na właściwy schemat odmiany.
Forum Latinum
Jeśli potrzebujesz pomocy, chcesz komuś pomóc, lub tylko szukasz znajomych, odwiedź nasze forum.
Jeśli masz ciekawy pomysł, znajdziesz błąd, lub chcesz zamieścić tu swoje materiały, napisz do nas.
Linki
Reklama
© 2001-2017 Katarzyna Adamska. Wszystkie prawa zastrzeżone.