Amor ordinem nescit. - Miłość nie zna porządku. (Św. Hieronim) | Więcej
Bezokolicznik - Infinitivus

Bezokolicznik - Infinitivus

Bezokolicznik jest bezosobową formą czasownika. Bezokolicznik w łacinie, inaczej niż w języku polskim, posiada czas oraz stronę. Łaciński czasownik posiada zatem zwykle sześć bezokoliczników:

  1. czasu teraźniejszego strony czynnej - Infinitivus praesentis activi
  2. czasu teraźniejszego strony biernej - Infinitivus praesentis passivi
  3. czasu przeszłego dokonanego strony czynnej - Infinitivus perfecti activi
  4. czasu przeszłego dokonanego strony biernej - Infinitivus perfecti passivi
  5. czasu przyszłego strony czynnej - Infinitivus futuri activi
  6. czasu przyszłego strony biernej - Infinitivus futuri passivi
Bezokolicznik czasu teraźniejszego strony czynnej (Infinitivus praesentis activi) jest 1. formą podstawową czasownika podawaną w słowniku. Pozostałe bezokoliczniki tworzy się przy pomocy innych form podanych w słowniku oraz imiesłowu PFA. Dla przypomnienia:

Kon.Formy podstawoweZnaczenie
Iamo, amare, amavi, amatumkochać
IIvideo, videre, vidi, visumwidzieć
IIIpono, ponere, posui, positumkłaść
IVaudio, audire, audivi, auditumsłyszeć

Schemat tworzenia bezokoliczników przedstawia się następująco:

ActiviPassivi
Praesentis 1. forma podstawowa
amare - kochać
videre - widzieć
ponere - kłaść
audire - słuchać
temat 1. formy podstawowej + -(r)i
amari - być kochanym
videri - być widzianym
poni - być kładzionym
audiri - być słuchanym
Perfecti 3. forma podstawowa + -isse
amavisse - pokochać
vidisse - zobaczyć
posuisse - położyć
audivisse - wysłuchać
4. forma podstawowa + esse
amatus/a/um esse - zostać pokochanym
visus/a/um esse - zostać zobaczonym
positus/a/um esse - zostać położonym
auditus/a/um esse - zostać wysłuchanym
Futuri PFA + esse
amaturus/a/um esse - że będę kochał
visurus/a/um esse - że zobaczę
positurus/a/um esse - że będę kładł
auditurus/a/um esse - że wysłucham
4. forma podstawowa + iri
amatum iri - że zostanę pokochany
visum iri - że zostanę zobaczony
positum iri - że zostanę położony
auditum iri - że zostanę wysłuchany

Bezokoliczniki można także tłumaczyć jako zdanie podrzędne dopełnieniowe, np. videre - że widzę, videri - że jestem widziany, vidisse - że zobaczyłem, itd. Ponieważ łacińskie bezokoliczniki nie posiadają aspektu, należy pamiętać, że w zależności od kontekstu można tłumaczyć (tam, gdzie to możliwe) np. vidisse - że zobaczyłem, że widziałem; visurus esse - że zobaczę, że będę widział.

Jednym z podstawowych zastosowań bezokoliczników jest mowa zależna (patrz: konstrukcja ACI).







Sentencje
Wyszukiwanie wśród ponad 2,000 sentencji, w tym skrótów, zwrotów prawniczych i cytatów biblijnych.
Słownik
Przeszukiwanie łacińskich terminów lub ich polskich definicji wśród ponad 13,000 haseł słownikowych.
Odmiana
Koniugacja czasowników i deklinacja rzeczowników ze słownika ze względu na właściwy schemat odmiany.
Forum Latinum
Jeśli potrzebujesz pomocy, chcesz komuś pomóc, lub tylko szukasz znajomych, odwiedź nasze forum.
Jeśli masz ciekawy pomysł, znajdziesz błąd, lub chcesz zamieścić tu swoje materiały, napisz do nas.
Linki
Reklama
© 2001-2017 Katarzyna Adamska. Wszystkie prawa zastrzeżone.